Жұма күні, 3 сәуірде, Өзбекстан астанасы медиакоммуникация саласындағы халықаралық сарапшылық диалогтың орталығына айналды. Өзбекстан Кәсіподақтар федерациясының «Ishonch» газетінің 35 жылдығына орайластырылған «Жаңғыру кезіндегі кәсіподақ басылымдары – конвергенцияға жол» атты ғылыми-тәжірибелік конференция Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Әзірбайжан, Түркия және Өзбекстаннан келген жетекші мамандардың басын қосты.
Бұл шара жаһандық цифрландыру заманында кәсіподақ медиасының еңбек адамы құқықтарын қорғайтын маңызды институт екенін айқындап берді.
Жиынды аша отырып, Өзбекстан Кәсіподақтар федерациясының төрағасы, Олий Мәжіліс Сенатының мүшесі Кудратилла Рафиков бүгінгі таңда сөз бостандығы мен ашықтық стратегиялық бағдарға айналғанын атап өтті.
Өз сөзінде Өзбекстанның Ұлттық кәсіподақ орталығының басшысы газеттің тарихи маңыздылығына назар аударып, 35 жыл ішінде «Ishonch» басылымының 5 500-ден астам саны жарық көргенін, жалпы таралымы 37 мың данадан асатын нағыз кәсіподақтық брендке айналғанын баса айтты.
« Заманауи басылым – бұл біртұтас медиакеңістіктің бір бөлшегі. Мұнда еңбекшілердің мүддесін қорғау — сөздің шынайылығы мен мультимедиялық мазмұнның дамуымен тығыз байланысты. Соңғы жылдары газет редакциясы айтарлықтай жаңарды: арнайы медиаорталық құрылып, цифрлық платформалар дамып келеді. Дегенмен, конвергенция процесі әлі толық аяқталған жоқ, ол енді ғана жүйелі сипатқа ие болуда. Сондықтан бүгінгі конференция ағымдағы жағдайды бағалап, алдағы қадамдарды анықтау үшін өте маңызды», – деді Кудратилла Рафиков.
Өз кезегінде, қатысушыларды құттықтай отырып, Өзбекстан Республикасы Президенті Әкімшілігі басшысының орынбасары – Президенттің баспасөз хатшысы Шерзод Асадов кәсіподақ басылымының ардагерлері мен еңбек сіңірген қызметкерлеріне терең құрметін білдіріп, оның жаңа мемлекет құрудағы жасампаздық рөлін атап өтті.
«Адам қадір-қасиеті бәрінен биік тұратын Жаңа Өзбекстанда бұл басылым реформалардың мәнін халыққа да, әлемдік жұртшылыққа да тиімді жеткізіп келеді. Бүгінгі цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект заманында журналистер алдында жаңа міндеттер тұр, біз сіздердің бұл белесті абыроймен бағындырады деген сенімдеміз», — деді Шерзод Асадов.
Сондай-ақ, 1991 жылы басылымның негізін қалаған «Ishonch» және «Ishonch-Доверие» газеттерінің алғашқы бас редакторы Тулкин Козокбоев құттықтау сөз сөйледі.
«Бүгінгі таңда «Ishonch» – 35 жыл ішінде еңбекшілердің мүдделерін қорғаудың сенімді құралына айналған және ашық қоғамның дамуына ықпал ететін беделді басылым», – деп атап өтті Тулкин Козокбоев.
Конференция барысында елдер арасында кәсіподақтық коммуникацияның жаңғыруы аясында тәжірибе алмасу болды.
Қазақстан Республикасы Кәсіподақтар федерациясының Кәсіподақтық коммуникация орталығының директоры Гүлмира Қаракөзова шетелдік әріптестеріне медиаресурстарды білім берумен біріктірудің жаңа үлгісін таныстырды. Ол Қазақстан Кәсіподақтар федерациясының 2025–2030 жылдарға арналған қызмет стратегиясын іске асыру туралы егжей-тегжейлі айтып берді, оның аясында Кәсіподақтар федерациясы ақпараттық жұмыстың бірегей экожүйесін құра алды.
«Өткен жылы біз жаңашылдыққа бағытталған жаңа Стратегияны қабылдадық. Біз сыртқы және ішкі байланысты біріктірген, ақпарат тарату мен оқытуды ұштастырған Кәсіподақтық коммуникация орталығын құрдық. Штаттың аздығына қарамастан, жұмысты дұрыс ұйымдастыру және кез келген жерде еңбекшілер мүддесін қорғай алатын 150 спикер дайындау арқылы жоғары нәтижеге жетіп отырмыз. Біздің мақсатымыз — әрбір ақпаратты заңдық білім беру құралына айналдыру. Цифрлар мұның сәтті екенін дәлелдейді. Егер 2018 жылы БАҚ-та 400 жарияланым болса, 2025 жылға қарай олардың саны 6000-ға жетіп, 12 миллион адамды қамтыды », – деді Гүлмира Қаракөзова.
Қазақстандағы технологиялық даму тақырыбын ҚРКФ Цифрлық технологиялар департаментінің директоры Нұрлан Досымов жалғастырды.
Ол тек орын алған мәселелерге жауап беріп қана қоймай, еңбек саласындағы қауіп-қатерлердің алдын алатын талдау жүйесіне көшу жоспарын ұсынды. Оның айтуынша, Цифрландыру және жасанды интеллект жылында Қазақстан кәсіподақтары «Цифрлық кәсіподақ» атты көпфункционалды SuperApp қосымшасы мен жасанды интеллект негізіндегі талдау платформаларын қамтитын біртұтас цифрлық жүйені әзірлеуде.
«Біз цифрлық этика технологиялардан жоғары болуы тиіс деп сенеміз. Осы себепті ҚРКФ ЖИ-ді енгізу кезінде еңбекшілердің құқықтарын қорғау стандартын әзірледі, ол Орталық Азия елдерінің кәсіподақтар кеңесімен мақұлданды және Халықаралық кәсіподақтар конфедерациясымен үздік үлгі ретінде танылды», – деп хабарлады Нұрлан Досымов.
Пікірталастарды өңірдің басқа елдерінен келген әріптестердің сөздері толықтырды. Әзірбайжан Кәсіподақтар конфедерациясының БАҚ-пен жұмыс секторының маманы Саадат Хакиева елдер арасындағы бауырластық қарым-қатынастардың серпінін атап өтіп, кәсіподақтардың туристік қызметтегі «бір терезе» жүйесін енгізу, сондай-ақ еңбек нормаларын түсіндіру үшін видеоконтентті белсенді пайдалану туралы айтып берді.
Қырғызстан Кәсіподақтар федерациясы медиа орталығының басшысы Алтынай Жұмалиева «1229» жедел желісінің жұмыс тәжірибесімен және ЖИ-ді Telegram-чат-боттарға интеграциялаумен бөлісті, бұл Қырғызстан Республикасы жаңа Еңбек кодексінің қабылдануы жағдайында заңнама бұзушылықтарына жедел әрекет етуге мүмкіндік берді.
Тәжікстанның тәжірибесімен «Иттифок» газетінің бас редакторы Рахмонали Давлатов бөлісті, ал Түркиядағы коммуникация құралдарын әртараптандыру артықшылықтарын TÜRK-İŞ журналының заң кеңесшісі Элиф Джансу Икиэл таныстырды.
Конференция соңында мамандар медиаөнімдерді дамыту және әлеуметтік желілердегі жұмыс стратегияларын талқылады. Спикерлер медиаөнімдерді монетизациялау модельдерін ұсынды, әлеуметтік желілерде жұмыс істеу стратегиялары мен заманауи ақпарат көздерін көрсетті.
Қорытындылай келе, халықаралық конференцияға қатысушылар ұсынылған кейстер мен инновациялық шешімдер кәсіподақаралық ынтымақтастықтың жаңа кезеңінің негізіне айналады деген ортақ пікірге келді. Делегаттардың бағалауынша, күш-жігерді біріктіру біртұтас ақпараттық кеңістікті қалыптастыруға мүмкіндік береді, онда еңбек адамының мүдделерін қорғау жасанды интеллект технологиялары мен цифрлық сервистерді жедел енгізу есебінен күшейтілмек. Кәсіподақ медиасы жай ғана ақпарат таратушы емес, жоғары технологиялық құқықтық көмек құралына айналуы тиіс деген қорытынды жасалды.
ҚРКФ Кәсіподақ коммуникациялары орталығы